Peşin sermaye değeri neyi ifade eder?
Peşin sermaye değeri, sosyal güvenlik kapsamında gelecekte yapılacak gelir ödemelerinin belirli teknik esaslarla bugünkü sermaye karşılığının hesaplanmasıdır. SGK’nın bağladığı aylık gelir ile bu gelirin peşin sermaye değeri farklı büyüklüklerdir.
PSD hesabı, zarar görenin bütün özel hukuk zararının toplamını doğrudan göstermez. Sürekli iş göremezlik tazminatındaki gelir kaybı hesabı ile sosyal güvenlik gelirinin teknik karşılığı farklı amaçlarla hazırlanır.
İlk PSD ve Kurum kayıtları
5510 sayılı Kanun’un 21. maddesinde, gelir bağlanmasının başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri rücu ilişkisi bakımından önem taşır. Hangi PSD tutarının esas alındığı, hangi tarihe ve hangi Kurum işlemine dayandığı açıklanmalıdır.
Gelir bağlama kararı, gelir başlangıcı, oran, güncelleme ve Kurumca bildirilen PSD verileri incelenir. Bir güncel aylığı rastgele bir katsayıyla çarpmak, Kurumun ilk PSD hesabını doğrulamak için yeterli değildir. Kullanılan tablo ve teknik esasın dönemi bilinmelidir.
Rücu ve indirim ayrı incelemelerdir
Kurumun işverene veya üçüncü kişiye rücu edebileceği tutar, sorumluluğun niteliğine ve ilgili kanun hükümlerine bağlıdır. İşveren ile üçüncü kişinin sorumluluğu için öngörülen esaslar aynı kabul edilmemelidir.
TBK’nin 55. maddesi gereğince kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri, bedensel zarar veya ölüm zararından her durumda düşülemez. Raporda PSD’nin tamamı ile indirime esas alınan kısım birbirinden ayrılmalı; indirimin hukuki dayanağı gösterilmelidir.
Hangi belgeler gerekir?
Hesaplama öncesinde Kurum cevabındaki tarih ve tutarların aynı dosyaya, aynı hak sahibine ve aynı gelir türüne ait olduğu doğrulanır. Geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli gelir ve ölüm geliri birbirine karıştırılmaz.
- Gelir bağlama kararı ve gelir başlangıç tarihi.
- İlk PSD’yi ve varsa güncellemeleri gösteren Kurum yazısı.
- Gelir türü, maluliyet veya hak sahipliği oranı.
- Kusur ve sorumluluğa ilişkin dosya verileri.
- Rücu edilebilir kısmın dayanağı.
- Tazminat hesabındaki önceki ödemeler ve indirim dökümü.